13 آوريل 2016 - ٢٥ فروردین


رده بندی جهانی آزادی مطبوعات ۲۰۱۶ : نشان‌گر ناگواری ژرف و نگران کننده آزادی مطبوعات در جهان

نگارش ۲۰۱۶ رده بندی جهانی آزادی مطبوعات، که گزارش‌گران بدون مرز (RSF) آن را در تاریخ ۲۰ آوریل (اول اردیبهشت/ ثور ١٣٩٥) منتشر خواهد کرد، ناگواری ژرف و نگران کننده آزادی اطلاع رسانی در جهان و وخامت شاخص جهانی و شاخص‌های قاره‌ای را به روشنی نشان می‌دهد.


گزارش‌گران بدون مرز از سال ۲۰۱۳ شاخص سالانه‌ای برای آزادی مطبوعات در جهان محاسبه کرده است. این شاخص که جمع امتیازات بدست آمده از جدول رده بندی ۱۸۰ کشور است، و جدا از نتایج ملی هر کشور، معیاری نمایان و شناسه‌ای برای سنجش رعایت آزادی اطلاع رسانی و کارایی رسانه‌ها در سطح در جهان است. سال گذشته این شاخص ۳۷۱۹ امتیاز بود که امسال به ۳۸۵۷ رسیده است که نسبت به سال گذشته ۳٫٧١ درصد و نسبت به شاخص نخستین در سال ۲۰۱۳ نیز ١٣٬٦ درصد رشد منفی داشته است.

ناگواری و پس‌روی وضعیت آزادی مطبوعات دلایل بسیاری دارد، از این میان می‌توان به لغزش آزادی ستیزانه دولت‌ها در بسیاری از کشورهای از این میان ترکیه و مصر، تلاش برای مهار کامل رسانه‌های عمومی که حتا در اروپا نیز و برای نمونه در لهستان دیده شده است، وضعیت امنیتی و بیش از پیش پرتنش در کشورهایی چون لیبی و بروندی یا به شکل فاجعه‌بار آن در یمن، اشاره کرد. در برابر ایدئولوژی‌ها و از این میان برخی گرایش‌های مذهبی مخالف با آزادی بیان و سامانه‌های بزرگ پروپاگاند، آزادی اطلاع رسانی مستقل چه در بخش‌های دولتی و چه در بخش‌های خصوصی بیش از پیش آسیب‌‌پذیر شده است. در همه‌جای جهان « الیگارها» رسانه‌ها را خریداری و فشارهای آن‌ها نیز برای مهار آزادی اطلاع رسانی بر فشار دولت‌ها افزوده می‌شود.

شناساگرها رده‌بندی امسال گواه بر وخامت بیشتر وضعیت آزادی مطبوعات در فاصله‌ سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ است. در عرصه زیرساخت‌ها، برخی قدرت‌ها، اگر دفاتر و مقر رسانه‌ها، آنتن‌های فرستنده و چاپخانه‌های رسانه‌های منتقد را ویران نکنند برای قطع دسترسی به اینترنت تردید به خود راه نمی‌دهند. در فاصله ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ این شناساگر ۱۶ درصد فرو افتاده است. در چارچوب حقوقی و قانونی نیز شاهد پس‌رفت‌هایی هستیم. در بسیاری از کشورها برای مجازات روزنامه‌نگاران قانون‌هایی در تعریف جرم‌هایی جعلی به مانند « توهین به رئیس جمهور» ، « کفرگویی» و یا « حمایت از تروریسم»، وضع شده است. پیامد پسین این وضعیت خطرناک گرایش بیش از پیش روزنامه‌نگاران به خودسانسوری است. اینگونه میان سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۶ شناساگر زیست‌گاه و خودسانسوری ١٠ درصد پس‌روی داشته است.

در برخی از قاره‌‌های شاهد فروافتادن جدی شاخص‌ها هستیم. آمریکا با شاخص ۲۰,٥ درصد رشد منفی چشم‌گیری دارد، که یکی از علت‌های آن خم شدن زیر بار سنگین کشتار و حمله به روزنامه‌نگاران در امریکای لاتین از این میان در مکزیک و هندوراس است. این تحول منفی را در اروپا و بالکان، به دلیل رشد جنبش‌های افراط‌‌گرانه و همچنین به قدرت رسیدن دولت‌های محافظه‌کار افراطی با ٦٬٥ درصد رشد منفی می‌توان دید. شاخص پیش از این بد منطقه آسیای مرکزی و اروپای شرقی که متأثر از یخ‌بندان وضعیت آزادی مطبوعات و آزادی بیان در کشورهایی با رژیم‌های اقتدارگرا است بازهم ٥ دصد بدتر شده است.

گزارش‌گران بدون مرز از سال ۲۰٠٢ رده‌بندی جهانی آزادی مطبوعات را منتشر می کند. این رده‌بندی معیاری برای سنجش میزان بهرمندی روزنامه‌نگاران از آزادی در ١٨٠ کشور جهان است. بر مبنای شناساگرهای چون کثرت‌گرایی، استقلال رسانه‌ها، زیست‌گاه و خودسانسوری، چارچوب های حقوقی و قانونی،شفافیت، زیرساخت‌ها، و ازارگری و سرکوب آزادی اطلاع رسانی، محاسبه می‌شوند.

رده‌بندی جهانی آزادی مطبوعات ۲۰۱۶در تاریخ ۲۰ اوریل (اول اردیبهشت/ ثور ١٣٩٥) منتشر و بر روی سایت گزارش‌گران بدون مرز در دسترس همگان قرار خواهد گرفت.




fontsizeup fontsizedown impression




گزارشگران بدون مرز انجمن بين المللي دفاع از آزادی مطبوعات و از روزنامه نگاران زنداني بر مبنای اصل ١٩ اعلاميه جهانی حقوق بشر است

تماس با گزارشگران بدون مرز