گزارش‌گران بدون مرز
http://rsf-persan.org/article17251.html
 -   
   راهنمای روزنامه‌نگاران در تبعید : روزنامه‌نگاران پناه‌جو در ترکیه
  
  ٩ شهریور -4 اوت 2012

"راهنمای روزنامه نگاران در تبعید"را در همین صفحه بارگذاری کنید

در ادامه تهیه و تدوین راهنمای روزنامه‌نگاران در تبعید "، گزارش‌گران بدون مرز بخش ترکیه راهمنا را تکمیل و در اختیار روزنامه‌نگاران قرار می‌دهد. این بخش را رسول اصغری روزنامه‌نگار ایرانی در تبعیدی و با استفاده از تجارب خود تهیه کرده است

بارگذاری کنید:
PDF - 965.9 kb
راهنمای روزنامه‌نگاران در تبعید

روزنامه‌نگاران پناه‌جو در ترکیه

ترکیه کشوری است که از یک سو مرزهایی طولانی و مشترک با ایران، عراق وسوریه دارد واز سوی دیگر مرزهای آبی وسیعی نیز شمال و جنوب آن را احاطه کرده ودر غرب با اروپا همسایه است. مسافرت به ترکیه برای شهروندان بسیاری ازکشورهای جهان نیازمند اخذ روادید نیست از این رو افزون بر میلیون ها نفری که هر سال برای گردش یا تجارت وارد شهرهای مختلف ترکیه می شوند گروهی از متقاضیان پناهندگی نیز به شکل قانونی یا با شیوه ها وابتکارات متفاوت از مسیرهای غیرقانونی و با پذیرفتن خطرات بسیار خود را به ترکیه می رسانند.

اما با این وجود ترکیه کشوری پناهنده پذیر نیست و با انتخاب حق محدودیت جغرافیایی، تنها آن دسته از شهروندان کشورهای اروپایی راکه تقاضای پناهندگی می کنند براساس قوانین پناهجویی ١٩٩٤ و کنوانسیون ١٩٥١ ژنو به عنوان پناهنده می پذیرد. اتباع کشورهای غیراروپایی صرفا به صورت موقت و با عنوان "پناهجو" تحت حمایت بین المللی قرار می گیرند. از این رو ترکیه مقصد نهایی کسانی نیستکه به قصد پناهندگی و یافتن کشوری امن، موطن خود را ترک می کنند و بایست به چشم کشوری به آن نگریست که پناهجویان -ازهر ملیتی- تشریفات اداری وقانونی درخواست پناهندگی برای اقامت در کشوری سوم را در آن می گذرانند. تالی بلافاصله این موضوع عدم تعهد دولت ترکیه به ارایه خدمات اجتماعی، تامین سرپناه یا اعطای مقرری به پناهجویان است و از این رو شما در طول مدت پناهجویی از حداقل خدمات اجتماعی بهره مند خواهید بود.

این که از تاریخ مراجعه به دفتر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل درترکیه تا مسافرت به یک کشور امن چقدرانتظارخواهید کشید، مساله ای است که هیچ کس نمی تواند تاریخی قطعی در مورد آن ارایه دهد. اگر به عنوان روزنامه نگار وارد این فرایند دشوار می شوید انتظار حداقل یک سال را داشته باشید.فراموش نکنید که در فرایند پناهجویی، سوژه ها و موضوعات یکسان، الزاما پاسخ ونتیجه یکسان نمی گیرند و ماجرا وسرگذشت هر کس موردی یگانه محسوب می شود چرا که افزون بر قضاوت نهایی که برعهده عامل انسانی است، تغییر و تحولات بین المللی و نیز وضعیت کشوری که ناچار از ترک آن شده اید بر گرفتن پاسخ مثبت یا منفی و نیز زمان گرفتن پاسخ و تعیین کشورمقصدتان تاثیر مستقیم دارد. همچنین عواملی که شما هیچ نقشی درایجاد یا پیش بینی آن ندارید می تواند زمان انتظار شما را افزایش یا کاهش دهد مثل قدرت گرفتن احزاب راست گرایا چپ گرا و تاثیر آن بر سهمیه پذیرش مهاجر درکشورهای پناهنده پذیر ...

مراحل و سیر تقاضای پناهندگی

پناهجویان به هر طریقی که وارد ترکیه می شوند موظفند دراولین فرصت خود را به یکی ازدفاتر کمیساریای عالی پناهندگان دراین کشور معرفی کنند.دفتر اصلی کمیساریا در آنکارا و دفتر" وان" در شرق ترکیه و نزدیک به مرز ایران واقع شده است.

(UNHCR ) ثبت نام در در یو ان کلیه امورمربوط به پناهندگان در دفتر اصلی آنکارا صورت می گیرد اما دردفتر وان مراحلی چون ثبت نام، تعیین شهر و پیش مصاحبه انجام می شود. پس از زلزله شدیدی که در پاییز سال 2011 در استان های شرقی ترکیه روی داد فعالیت دفتر وان دچار وقفه شد واز این رو تا زمان بازگشایی کامل این دفتر، متقاضیان پناهندگی باید خود را به دفتراصلی کمیساریا واقع در آنکارا برسانند.همچنین دفاتر آسام در شهرهای مختلف ترکیه معمولا می توانند صرفا مرحله ثبت نام اولیه شما را انجام دهند و برایتان تاریخ پیش مصاحبه بگیرند.( آدرس دفاتر آسام در برخی شهرهای ترکیه در انتهای این گزارش آمده است). تجربه نشان داده است که مراجعه حضوری به آنکارا می تواند روند کار شما را تسریع کند.

برای معرفی خود به دفتر سازمان ملل(یو ان) در آنکارا باید اول وقت اداری مراجعه کنید . دفتر یو ان فاقد اتاق یا سالن انتظار برای مراجعه کنندگان است و از آنجایی که احتمالا تا چند ساعت باید در فضای باز بیرون منتظر بمانید،پیش بینی های لازم را- به ویژه اگر همراه بیمار یا فرزند کوچک دارید- از نظرهمراه داشتن پوشاک مناسب و... به عمل آورید.

در نخستین مرحله بیرون ساختمان و درکیوسک مقابل دفترثبت نام می شوید بهتر است مدارک شناسایی خود را همراه داشته باشید. اما اگر هیچ مدرک شناسایی همراه ندارید کارمند دفتر یو ان موظف به ثبت نام شما بر اساس مشخصاتی است که به صورت شفاهی ارایه می دهید.

تعیین شهر

تا سال گذشته بین مراجعه به دفتر یوان تا زمان انجام پیش مصاحبه، حدود ده تا بیست روز فاصله بودو در زمان مراجعه برای پیش مصاحبه می توانستید از روی گزینه هایی که در اختیارتان گذاشته می شد( معمولا سه انتخاب) یک گزینه یا یک شهر را برای سکونت خود انتخاب کنید. اما اکنون با توجه به تعطیل دفتر وان و شدت گیری بحران در کشورهای منطقه وهجوم پناهجویان به ترکیه، زمان تعیین شده برای پیش مصاحبه از حداقل یک ماه تا چندین ماه متغیر است. ازاین رودر همان مرحله ثبت نام، تعیین شهر محل سکونت شما نیز انجام می شود. پیشنهاد می کنیم درانتخاب شهری که باید بقیه مدت پناهندگی خود را در آن بگذرانید بسیار دقت کنید. میزان اجاره بها، هزینه زندگی، نحوه رفتار پلیس، فعال بودن دفتر آسام یا دیگر دفاتر کمک به پناهندگان و... از شاخص هایی است که شما را در انتخاب بهتر کمک می کند. اگر پس از پرس و جوی اولیه، شهری را مناسب خود یافتید، همان ابتدا مودبانه اصرار کنید و دلایل خود را به صورت خلاصه و مفید شرح دهید. چرا که تغییر شهر تعیین شده در آینده بسیار دشوار خواهد بود. همچنین اگراز بستگان درجه یک شما در یکی از شهرهای ترکیه زندگی می کند شانس شما برای انتخاب آن شهر بیشتر است. در نظر داشته باشید که اجازه انتخاب شهرهای بزرگی مثل استانبول وازمیر را ندارید. اگر به صورت قانونی وارد ترکیه شده اید و در شرایط خاص می توانید فقط به مدت شش ماه در آنکارا- پایتخت ترکیه- اقامت کنید.

(YABANCİ ŞÜBE)معرفی به پلیس

پس ازتعیین شهر محل سکونت تان، حدود دوهفته فرصت دارید تا خود را همراه با نامه یو ان به بخش اتباع بیگانه پلیس (یابانجی شعبه) شهرمورد نظرمعرفی کنید. اگر به صورت قانونی و با پاسپورت وارد ترکیه شده اید معمولا می توانید این معرفی را دیرتر صورت دهید. پس از مراجعه اولیه به پلیس، تاریخی برای مراجعه مجدد شما تعیین می شود و معمولا بین ده تا پانزده روز بعد با همراه داشتن مدارک مورد نیاز که شامل تعدادی عکس، آدرس محل اقامت و... است به افسر متصدی پرونده مراجعه می کنید، فرم تقاضای پناهندگی شما پر می شود وانگشت نگاری می شوید. اگر به صورت قانونی وارد ترکیه شده اید پاسپورت شما در اداره پلیس می ماند و یک کارت شناسایی سفید رنگ می گیرید که به منزله ورقه هویتی موقت شما است.بعدها اگر به هر دلیلی به پاسپورت خود نیاز داشتید می توانید به صورت موقت آن را در اختیار داشته باشید.ظرف حداکثر 30 روز بعدی توسط پلیس ترکیه مصاحبه می شوید وباید به پرسش های مختلف پلیس از جمله دلایل ترک کشورتان پاسخ دهید .شهرهای پناهنده پذیر مترجم فارس زبان دارند یا برای روز مصاحبه شما از شهری دیگر تدارک می بینند. توجه داشته باشید که در این مرحله از دلایل پناهندگی تان و مدارکی که می تواند ادعاهای شما را تایید کند، سوال می شود پس روشن، واضح و محترمانه صحبت کنید و فقط حقیقت را بگویید. پناهجویان در این مرحله از مصاحبه معمولا به شکلی محترمانه ترجیح می دهند اطلاعاتی را که می تواند امنیت کسی را به خطر بیاندازد، بروز ندهند. برخورد پلیس ترکیه نیز محترمانه است و کیفیتمواجهه شما در این مرحله معمولا سطح رابطه بعدی تان را روشن می کند.شما بسته به شهر محل اقامت خود باید از دو روز درهفته تا بیشتر در بخش اتباع بیگانه پلیس حاضر شوید و دفتری را امضا کنید. توجه داشته باشید که بدون اجازه پلیس نمی توانید شهر محل اقامت خود را ترک کنید و اگر دلیل قانع کننده ای دارید می توانید از پلیس به صورت رسمی مرخصی بگیرید. برگه مرخصی شما عکس دار است و در آن تاریخ ورود و خروج و مبدا مسافرت شما ذکر شده است. پس ازمدتی به ازای پرداخت 175 لیر ترک یک دفترچه آبی رنگ برای شما صادر می شود که در آن شماره شناسایی مخصوص خارجی هایی که دارای اقامت قانونی در ترکیه هستند، ثبت شده است. این دفترچه جواز اقامت موقت شما محسوب می شود و می توانید در مراجعه به ادارات یا مراکز مختلف از آن به عنوان کارت شناسایی معتبراستفاده کنید.

پیش مصاحبه

چنانچه پیش تر توضیح دادیم تاریخی که برای انجام پیش مصاحبه با شما تعیین می شود بازه زمانی متغیری را در برمی گیرد در مصاحبه کوتاهی که به زبان مادری شما یا زبانی که به آن تسلط دارید انجام می شود،باید مدارک یا شواهدی را ارایه دهیدکه دلیل اصلی درخواست پناهندگی از طرف شما است. شرح یادشده و قدرت اقناع مدارک تان در تعیین تاریخ مصاحبه اصلی و سیر پرونده تان بسیار موثر است. اعضای خانواده خود را به طور کامل معرفی کنید زیرا کسانی که همراه شما هستند و بزرگسال محسوب می شوند مصاحبه خواهند شد.در این مرحله یک گواهی پناهندگی با شماره ویژه صادر می شود که موید ثبت نام شما به عنوان پناهجو است و مسئولان کشور میزبان را از بازگردانیدن شما به کشور مبدا برحذر می دارد. این برگه هویتی جدید شما است واز آن پس می توانید آخرین تغییرات مربوط به وضعیت خود از جمله تاریخ مصاحبه اصلی و نتایج آن و مراحل پذیرش در کشور مقصد و... را از سایت کمیساریای عالی پناهندگان دنبال کنید.

مصاحبه اصلی

تاریخی که مصاحبه اصلی شما صورت خواهد گرفت بین چند ماه از تاریخ ورودتان به ترکیه تا یک سال و نیم بعد در نوسان است.در مرحله مصاحبه اصلی که در دفتر کمیساریا واقع در آنکارا صورت می گیرد شما باید کلیه شواهد، مدارک و مستنداتی را که در پذیرش و اثبات درخواست شما موثر است به همراه داشته باشید. اعضای بزرگسال خانواده شما نیزدر صورتی که در پرونده شما باشند، مصاحبه خواهند شد. در این مرحله نیز شما مترجمی به زبان مادری یا زبانی که به آن تسلط دارید، در اختیار خواهید داشت. سعی کنید صریح، روشن، صادقانه،مستدل و بدون تناقض صحبت کنید. ارایه نامه هایی از سازمان ها و نهادهای حامی روزنامه نگاران و مدافعان حقوق بشر که درستی ادعاهای شما را تایید می کند تاثیر بسیار مثبتی در روند رسیدگی به پرونده شما خواهد داشت.

پس از این مصاحبه، کمیساریا در مورد رد یا قبول تقاضای پناهندگی شما تصمیم می گیرد.به ندرت دیده شده که پناهجویی برای مصاحبه تکمیلی نیز فراخوانده شود. مدت زمان دریافت پاسخ معمولا از یک ماه تا چندین ماه متغیر است و می توانید نتیجه مصاحبه یادشده را در صفحه شخصی خودتان در سایت یوان مشاهده کنید. اگر پاسخ مثبت گرفتید از نگاه سازمان ملل به عنوان پناهنده پذیرفته شده اید و اگر تقاضای شما رد شود، فرصت دارید ظرف 30 روز تقاضای استیناف و تجدیدنظر بدهید که خود پروسه ای حداقل یک ساله است ودر این مدت همچنان در ترکیه از حقوق قانونی یک پناهنده برخوردارخواهید بود وهیچ کس اجازه ندارد شما را به کشور خودتان بازگرداند.

تعیین کشور

پناهجویانی که درخواست پناهندگی آنان مورد پذیرش قرار می گیرد، برای تعیین کشور مقصد به مصاحبه فراخوانده می شوند که مدت زمان آن از یک ماه تا چند ماه پس از جواب قبولی در نوسان است. به خاطر داشته باشید که نمی توانیدهر کشوری را به عنوان مقصد یا به اصطلاح کشورسوم خود انتخاب کنید. تعیین کشور به متغیرهای مختلفی وابسته است: ترکیب کشورهایی که از ترکیه پناهنده می پذیرند که معمولا شامل آمریکا، استرالیا، کانادا و برخی کشورهای اسکاندیناوی چون سوئد، نروژ و فنلاند می شوند، میزان سهمیه کشورها یا تعداد پناهنده ای که در سال یادشده خواهند پذیرفت و ... اگر بستگان درجه یک شما در یکی از این کشورهای پناهنده پذیر زندگی می کنند در انتخاب کشور یادشده دارای اولویت هستید.مدت انتظار شما برای خروج از ترکیه نیز بسته به کشوری که انتخاب کرده اید متغیر است و ممکن است از چند ماه تا چند سال بکشد. از سوی دیگر برخی کشورها مثل امریکا در گزینش پناهنده ها،روندهای دیگری افزون بر مراحل سازمان ملل اعمال می کنند که شامل چندین نوبت مصاحبه وانجام آزمایش های پزشکی است واین فرایندها گاه بسیار زمان بر است. همچنین هر کشوری اختیار دارد راسا نسبت به پذیرش یا عدم پذیرش یک پناهنده تصمیم بگیرد.

مصاحبه مالی

پس از این که به عنوان پناهنده شناخته شدید، یک بار دیگربه مصاحبه فراخوانده می شوید ودر مورد توانایی مالی و شرایط اقتصادی تان مورد پرسش قرار می گیرید. معمولا درخواست اکثریت پناهندگان برای دریافت کمک اجتماعی پذیرفته نمی شود اما تعداد اندکی کهواجد شرایط دریافت کمک شناخته می شوند، می توانند از کمک مالی یو ان که میزان آن قابل توجه نیست، استفاده کنند.

هزینه اقامت و پول خاک

شما در مدتی که به عنوان پناهجو، درانتظار خروج از ترکیه به سر می برید باید هزینه ای را برای اخذ اجازه اقامت به دولت بپردازید. میزان این مبلغ برای هرفرد بالغ در طول مدت شش ماه بین 345 لیر تا 441 لیر ترک است و باید 288 لیر ترک نیز به ازای هر یک از اعضا زیر 18 سال خانواد تان که همراه شماست، بپردازید. اگر قادر به پرداخت این هزینه نیستید به دفتر آسام محل اقامت خود مراجعه کنید یا فرم ویژه درخواست معافیت را از سایت دفتر کمیساریای عالی پناهندگان دریافت کنید و پس از پر کردن آن به فرمانداری شهر محل اقامت خود مراجعه کنید. پلیس برای بررسی میزان استطاعت مالی تان به محل اقامت شما مراجعه می کند و معمولا می توانید از امکان بخشودگی بهره مند شوید.

چند توصیه مهم

در طول اقامت خود در ترکیه معمولا هیچ کمک دولتی دریافت نخواهید کرد.معمولاامکان کار نخواهید داشت، اگر بتوانید به شکلی مخفیانه کاری برای خود دست و پا کنید دستمزد شما از یک شهروند ترکیه بسیار پایین تر خواهد بود و به ندرت کاری مطابق تخصص خود خواهید یافت. به دلیل غیرقانونی بودن این نوع اشتغال، دست کارفرمایان برای استثمار نیروی کار پناهجوباز است واگر خدای ناکرده حین کار دچار حادثه شدید دست تان به جایی نخواهد رسید.

گاه می توانید روی کمک نهادهای خیریه که شمارشان زیاد نیست حساب کنید اما این کمک ها قطعی و دایمی نیست ومعمولا میزان آن بسیار ناچیز است. دفاتر آسام نیز گاه خدماتی چون ترجمه برخی نامه های اداری شما را انجام یا برخی کمک ها و اقلام غذایی را در اختیار شما قرار می دهند. هنگام بیماری می توانید از طریق این دفاتر به بیمارستان های طرف قرارداد معرفی شوید اما عملکرد این نهاد نیز بسته به کارکنان آن در شهرهای مختلف تغییر می کند.

همچنین سازمان ملل دارای یک پلی کلینیک خصوصی در آنکارا است که می توانید با معرفی نامه یوان ازخدمات آن بهره مند شوید،اگر نیاز به رسیدگی بیشتری داشته باشید به بیمارستان های طرف قرارداد یوان معرفی می شوید. درمورد درمان بیماری های خود می توانید روی کمک فرمانداری ها هم حساب کنید. ممکن است اقامت شما بیش از مدتی که پیش بینی کرده اید طول بکشد، تجربه دیگر پناهجویان می گوید یادگیری زبان ترکی فرصت های بسیاری را برای شما فراهم می آورد و می تواند زندگی تان را اندکی آسان تر کند. با محیط خود فعال تر برخورد کنید.

موفق باشید

برخی آدرس های مورد نیاز: آدرس دفتر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در آنکارا BirleşmişMilletlerMültecilerYüksekKomiserliği ANKARA Adres: Tiflis ad. 552. Sok. No:3SancakMah. 06550 Ankara

Telefon: 0312 409 70 00 Fax: 0312 441 21 73

*** آدرس دفتر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در وان BirleşimişMilletlerMültecilerYüksekKomiserliği VAN Adres: IstasyonMahalle، Terminal 1. SokakHayirlarCaddesi 40/2 Van

Telefon: 0432 2155470 - 2143630 Fax: 0432 2148404

*** شما می توانید آخرین وضعیت پرونده خود را از طریق این سایت اینترنتی دنبال کنید:

sonuclar.unhcr.org.tr یا results.unhcr.org.tr

آدرس برخی دفاتر آسام در شهرهای مختلف ترکیه: آنکارا

Association for Solidarity with Asylum-Seekers and Migrants (ASAM) Cinnah Cad 27/7،Cankaya، 06680 Ankara،TurkeyTel: +90 312 427 5583 Fax: +90 312 427 5583 Email: sgdd@sgdd.org.tr Web: www.sgdd.org.tr

و

SığınmacılarveGöçmenlerleDayanışmaDerneği (SGDD) TunaliHilmiCaddesi، 79/20Kavaklıdere، 06700، Ankara - TURKEY Tel: +90 - 312 - 426 03 19 / 427 01 89 Fax: +90 - 312 - 426 03 67 e-mail: asam@europe.com

استانبول

SGDD –Istanbul KamerHatunMahallesi،HamalbaşıCaddesi No:22/3-4،Beyoğlu / İstanbul Tel. : 0 212 251 67 44

افیون کاراشهیر

SGDD - Afyonkarahisar Marulcu Mah. Haci Felahi Cad. Gokpinar Apt. 35/1،Merkez / Afyonkarahisar Tel & Fax: (0272) 214 49 13

آماسیا

SGDD – Amasya Dere Kocacık Mahallesi Mustafa Kemal Paşa Cad.Ferit Yıldırım İşhanı Kat:2/3 Merkez – AMASYA Tel & Fax: (0358) 218 83 39

غازی آنتپ

SGDD – Gaziantep Akyol Mahallesi Atatürk Bulvarı Murat Apartmanı No: 91 / 13 Merkez – Gaziantep Tel & Fax:(0342) 230 33 45

کایسری

SGDD – Kayseri Geher Nesibe Mahallesi،Tekin Sokak Hukuk Plaza،Kat:3 No.17 ،Kocasinan - Kayseri Telefon & Faks: (0352) 222 6215

کرشهیر

SGDD – Kırşehir Terme Caddesi،Ünsal Apt. Kat:3 No. 6،Merkez - Kırşehir Tel : 0386 212 37 07

قونیه

SGDD – Konya AziziyeMahallesi Mimar SinanSokak No: 29/2،Karatay – KONYA Tel & Fax: (0332) 350 66 30

نوشهیر

SGDD – Nevşehir CamiiCedit Mah. LaleCad. Modern İşhanı No: 7 Kat:3 Daire:88،Merkez / Nevsehir Tel/Fax: 0 384 212 18 52

نیغده

SGDD – Niğde Saruhan Mahallesi،Uzun Sokak Kardeşler Apt. No.2 Niğde

توکات

SGDD – Tokat Ali Paşa Mah. Cumhuriyet Cad.İslamoğlu İş Merkezi،Kat: 3 No: 27،Tokat Telefon & Faks: (0356) 212 4022